Nguyên nhân chính gây nên mụn đầu trắng

Mụn đầu trắng là một dạng mụn trứng cá phổ biến, xảy ra khi lỗ chân lông bị tắc nghẽn bởi bã nhờn và tế bào chết, nhưng không mở ra bề mặt da nên không bị oxy hóa thành màu đen như mụn đầu đen. Cùng tìm hiểu chi tiết nguyên nhân gây mụn đầu trắng và cách ngăn ngừa mụn.

1. Nguyên nhân gây mụn đầu trắng

1.1. Dầu thừa (Sản xuất bã nhờn)

Dầu thừa là một trong những nguyên nhân chính gây ra mụn đầu trắng. Khi da tăng tiết bã nhờn và các tế bào chết tích tụ bất thường trong lỗ chân lông đã tạo thành nút tắc. Vì nút tắc nằm dưới lớp da, không tiếp xúc với không khí nên không bị oxy hóa và do đó tạo thành mụn đầu trắng. Nếu nút tắc mở ra bề mặt da và bị oxy hóa sẽ thành mụn đầu đen.

Tại sao da tiết nhiều bã nhờn?

• Hormone: Androgen (testosterone) kích thích tuyến bã nhờn. Tình trạng này phổ biến ở tuổi dậy thì, kỳ kinh nguyệt, PCOS, stress.
• Di truyền: Da dầu bẩm sinh.
• Chế độ ăn: Thực phẩm có chỉ số đường huyết cao (ngọt, tinh bột), sữa bò toàn phần.
• Môi trường: Thời tiết nóng ẩm, dùng mỹ phẩm chứa dầu.
• Chăm sóc da sai: Rửa mặt quá mạnh hoặc quá nhiều lần làm da khô và tuyến bã nhờn phản ứng tiết nhiều dầu hơn.

1.2. Lỗ chân lông bị tắc

Lỗ chân lông bị tắc khiến cho dầu thừa, bã nhờn, tế bào chết tích tụ lại dưới bề mặt da và tạo ra mụn đầu trắng. Ngoài ra, sử dụng các loại mỹ phẩm chứa thành phần comedogenic (dầu khoáng, silicone nặng, isopropyl myristate…) và không tẩy trang sạch, ngủ không rửa mặt cũng khiến lỗ chân lông bị tắc nghẽn và gây ra tình trạng mụn đầu trắng.

Ngoài ra, mồ hôi, bụi bẩn và đeo khẩu trang cũng làm lỗ chân lông bị tắc nghẽn. Hormone làm tăng tốc độ sừng hóa trong lỗ chân lông cũng khiến lỗ chân lông không được thông thoáng. Chính những tác động này đã góp phần hình thành mụn đầu trắng trên da.

1.3. Tích tụ tế bào da chết

Da bình thường có quá trình tái tạo tự nhiên: tế bào da mới được sinh ra ở lớp đáy, dần đẩy lên trên, chết đi và bong ra. Khi quá trình này bị rối loạn, các lớp tế bào da chết không bong ra mà dính chặt lại với nhau bên trong lỗ chân lông kết hợp với bã nhờn thừa đã tạo thành một nút bít tắc ngay trong ống chân lông. Nút tắc này nằm hoàn toàn kín, không tiếp xúc với không khí và không bị oxy hóa từ từ hình thành mụn đầu trắng.

Đây chính là lý do mụn đầu trắng thường xuất hiện ở da dầu hoặc da hỗn hợp, nơi cả dầu thừa và tế bào chết đều nhiều.

1.4. Thay đổi nội tiết tố

Nội tiết tố ảnh hưởng đến mụn đầu trắng qua 2 con đường chính:

Tăng sản xuất bã nhờn

• Hormone Androgen (testosterone và DHT) kích thích tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn.
• Da tiết ra rất nhiều dầu. Dầu thừa kết hợp với tế bào chết dễ tạo nút tắc trong lỗ chân lông.

Rối loạn sừng hóa

• Nội tiết tố làm cho tế bào da trong ống chân lông tăng sinh nhanh và dính chặt hơn bình thường.
• Tế bào chết không bong ra và tích tụ bên trong lỗ chân lông do đó hình thành mụn đầu trắng.

Kết quả: Lỗ chân lông bị bít tắc hoàn toàn và mụn đầu trắng xuất hiện.

1.5. Sản phẩm chăm sóc da gây mụn

Một số chất trong kem dưỡng, kem nền, son dưỡng, dầu dưỡng… có cấu trúc dầu nặng, khó tan, dễ tích tụ trong lỗ chân lông kết hợp với bã nhờn và tế bào chết đã tạo nút tắc gây nên mụn đầu trắng.

Ngoài ra, lựa chọn sử dụng các sản phẩm quá mạnh (acid nồng độ cao, cồn, hương liệu, tinh dầu) cũng sẽ khiến da bị khô, mỏng. Khi đó, tuyến bã nhờn tăng tiết dầu bù đắp và càng dễ tắc nghẽn.

Kem dưỡng dày, kem chống nắng vật lý, makeup không tẩy sạch sẽ hình thành lớp thừa. Lớp tẩy trang không hết này kết hợp với bụi bẩn tích tụ qua đêm sẽ hình thành mụn đầu trắng. Không những thế, sử dụng nhiều sản phẩm cùng lúc hoặc thay đổi sản phẩm liên tục cũng làm da mất cân bằng và dễ nổi mụn.

2. Cách ngăn ngừa mụn đầu trắng hiệu quả

Cách ngăn ngừa mụn đầu trắng hiệu quả nhất là tập trung vào việc kiểm soát 4 yếu tố chính: Dầu thừa, tế bào da chết, lỗ chân lông, hormone và lối sống.

Routine chăm sóc da cơ bản ngăn ngừa mụn đầu trắng

Sáng

• Rửa mặt nhẹ nhàng (sữa rửa mặt dịu, không sulfate)
• Serum Niacinamide 5-10% (kiểm soát dầu, tăng cường hàng rào da)
• Kem dưỡng oil-free, non-comedogenic (texture gel hoặc lotion)
• Kem chống nắng (gel/fluid, không dầu) – cực kỳ quan trọng

Tối

• Tẩy trang sạch (dùng micellar water hoặc dầu tẩy trang nhẹ nếu trang điểm)
• Rửa mặt
• BHA (Salicylic Acid 1-2%) – 3-5 lần/tuần (thông thoáng lỗ chân lông)
• Retinoid (Adapalene/Differin hoặc Retinol) – bắt đầu 2-3 lần/tuần (rất mạnh trong ngăn ngừa)
• Kem dưỡng nhẹ

Lối sống hỗ trợ ngăn ngừa lâu dài

• Uống 2-2.5 lít nước mỗi ngày.
• Ngủ đủ 7-8 tiếng, đi ngủ trước 23h.
• Giảm stress (thiền, tập thể dục).
• Tắm rửa sạch sau khi đổ mồ hôi.
• Tránh đeo khẩu trang quá lâu mà không vệ sinh.
• Không dùng tay sờ mặt.

Mụn đầu trắng được xem như là “quả bom nổ chậm”. Nếu nút tắc này không được xử lý, vi khuẩn C. acnes dễ xâm nhập khi đó mụn chuyển sang mụn mủ, mụn bọc, mụn nang gây đau, sưng đỏ và viêm mạnh. Vì thế, bên cạnh thói quen chăm sóc da hàng ngày thì chế độ ăn khoa học cùng lối sống lành mạnh sẽ là chìa khóa để giúp ngăn ngừa, đẩy lùi tình trạng mụn đầu trắng trên da.